1. Home
  2. Health
  3. Thyroid Disease
Gewichtsverlies en hypothyreoïdie
Vertaling/bewerking van:
Mary Shomon
Losing Weight With Hypothyroidism
http://thyroid.about.com/library/weekly/aa101199.htm

Veel mensen met hypothyreoïdie proberen gewicht te verliezen, maar ondervinden dat dat nogal tegenvalt.

Voordat er is vastgesteld dat je hypothyreoïdie hebt, kun je flink wat kilo's aankomen. Misschien heeft je arts je wel verteld dat die kilo's er nu makkelijk afgaan als je b.v. Thyrax gaat slikken. Maar wat blijkt: het gaat helemaal niet zo makkelijk en vanzelf.

Later - je TSH is normaal, je houdt je aan een dieet, je doet aan sport en beweging - val je nog steeds niet af, kom je misschien zelf weer aan. Je dokter zegt dan waarschijnlijk dat je gewichtsprobleem niets met je schildklier te maken heeft. (weten zij veel). Er zijn gevallen bekend van mensen die 900 calorieën per dag tot zich namen, 10 km per dag liepen en toch niet afvielen ! (De arts zei in dit geval: "u eet zeker teveel".)

Er zijn 3 zaken aan de hand die het voor schildklierpatiënten moeilijker maken om af te vallen:

  1. het "setpoint" voor de stofwisseling
  2. hersenfuncties die veranderen onder ziekte en stress
  3. resistentie tegen insuline
Hierna ga ik op deze punten in om zo de achtergronden van de stofwisseling van schildklierpatiënten te begrijpen, maar vooraf moet je jezelf eerst andere vragen stellen.

Ben ik onderbehandeld ?

Gewichtsverlies zonder goed 'ingesteld' te zijn is helemaal moeilijk. Check de pagina http://come.to/schildklier/onderbehandeld.htm

* Heb je misschien Cytomel nodig als aanvullende medicatie ?

Als je je niet goed voelt met alleen Thyrax of Euthyrox, dat heb je misschien meer de neiging om te eten en je zo beter te voelen.

check de pagina: http://come.to/schildklier/cytomel.htm

Een "Set point" voor de stofwisseling.

De volgende theorie is afkomstig van Dr. Lou Aronne, zoals beschreven in zijn boek "Weight less, live longer". Hoewel zijn theorieën niet onomstreden zijn, krijgt hij ook veel bijval uit kringen van artsen en diëtisten.

Dr. Aronne gelooft dat iedereen en soort vast gewicht heeft dat bij hem past, een zogenaamd setpoint. Net zoals je lichaam een setpoint heeft voor de lichaamstemperatuur, namelijk 37 °C.

Je lichaam streeft erna om dat setpoint te behouden. Als je bijvoorbeeld meer gaat eten, zal dat resulteren in een geringe gewichtstoename. Daarna zal je stofwisseling versnellen, je eetlust vermindert en een deel van je gewichtstoename verdwijnt. Hij noemt dit de weerstand van je stofwisseling. (metabolic resistance)

Bij mensen met een chronisch overgewicht is deze weerstand gering. Als je steeds meer calorieën binnenkrijgt dan je kan verbranden, dan wordt de weerstand verzwakt en bereikt je lichaam een nieuw en hoger setpoint voor het gewicht. Als je aan de andere kant minder gaat eten zal de stofwisseling op een lager pitje gaan draaien en val je niet zoveel af als je op grond van het aantal calorieën dat je binnenkrijgt zou verwachten.

Dit verklaart waarom sommige mensen veel eten en toch een relatief laag gewicht weten te behouden, en een ander van weinig eten toch aankomt: je lichaam biedt weerstand en probeert het setpoint voor het gewicht te behouden.

Veranderingen in de hersenen.

Honger ontstaat in de hersenen. Je hypothalamus signaleert dat je energie nodig hebt, en voorziet de neurotransmitter Y (NPY) met de boodschap "eet koolhydraten". Deze boodschap voel je als honger. Als de hypothalamus signaleert dat je genoeg koolhydraten hebt gegeten, laat het serotonine los om je lichaam te vertellen "genoeg koolhydraten".

Dit mechanisme kan echter ernstig in de war worden gestuurd door een aantal zaken, die aanwezig kunnen zijn bij hypothyreoïdie:

  • Je stofwisseling is te traag voor het niveau waarop je hersenen je waarschuwen dat je honger hebt. Hypothyreoïdie maakt de stofwisseling trager ! Wat de hersenen als genoeg voedsel waarnemen kan meer zijn als waarop je stofwisseling is ingesteld, zodat je gewichtstoename krijgt.
  • Je lichaam is onder stress, wat de werking van de neurotransmitters beïnvloed. Het is bekend dat stress de aanmaak van de neurotransmitter serotonine verminderd. Het succes van de onlangs uit de handel genomen dieetpil Fen-Phen was gebaseerd op het feit dat het de aanmaak van serotonine bevorderde en zo een gevoel van tevredenheid en verzadiging veroorzaakte.
Om langs natuurlijke weg hetzelfde te bereiken is het bijvoorbeeld goed om aan sport te doen, waarbij op een natuurlijke manier de aanmaak van serotonine wordt bevorderd. Door sommige artsen wordt ook St. Janskruid aanbevolen als een natuurlijk antidepressiva.

Weerstand tegen Insuline.

Insuline is een hormoon dat wordt aangemaakt door de alvleesklier. Als je voedsel eet dat koolhydraten bevat zet je lichaam dat om in suiker. Deze suikers worden in het bloed opgenomen, om zo daar de 'bloedsuikerspiegel' te beïnvloeden. De alvleesklier produceert daarop insuline, dat de cellen stimuleert om de bloedsuiker op te nemen en als energiereserve op te slaan, waarna het bloedsuikergehalte weer zijn normale niveau aanneemt.

Koolhydraten kunnen 'makkelijk' op te nemen zijn zoals pasta, wit brood, suiker en wit meel, en 'moeilijk', zoals de koolhydraten in groeten, fruit en volkerenproducten. (De bekende dieet 'goeroe' Montignac spreekt ook wel van hoog- en laag -glycemische koolhydraten, of 'slechte' en 'goede')

Recente theorieën stellen dat we de grote hoeveelheden makkelijk op te nemen koolhydraten die we tegenwoordig binnenkrijgen helemaal niet nodig hebben, en sterker nog slecht aan kunnen.

Voor zo'n 25 % van alle mensen zou gelden dat de overmatige productie van insuline die samengaat met die grote hoeveelheden koolhydraten er voor zorgt dat de lichaamscellen minder gevoelig worden voor insuline.

Dit heeft vergaande gevolgen: het lichaam wordt minder gevoelig voor de werking van insuline, dus zal het eten van koolhydraten niet de benodigde energie opleveren, en nog meer trek in koolhydraten veroorzaken. Onnodig te zeggen dat je dan makkelijker aankomt, en het moeilijk kwijtraakt.

Ongevoeliger raken voor insuline heeft meer gevolgen voor het lichaam, en kan tot suikerziekte leiden.

Het is aannemelijk dat hypothyreoïdie, dat allerlei stofwisselingsprocessen vertraagd tot in de lichaamscellen, ook het vermogen van de cellen om bloedsuiker op te nemen vertraagd, daarmee ook een hoger bloedsuikergehalte in stand houdt, en daar weer mee en hoge productie van insuline. De schommelingen in het bloedsuikergehalte gaat gepaard met duizeligheid, vermoeidheid, honger, de bekende symptomen waarvan de arts dan weer zegt: nee mevrouwtje, dat kan nooit aan uw schildklier liggen, want de waarden zijn normaal !

Elke ziekte -dus ook hypothyreoïdie- kan lichamelijke stress veroorzaken. Stress verhoogt het niveau van Cortisol. En Cortisol verhoogt de productie van insuline. Meer insuline verhoogt het risico op ongevoeligheid tegen insuline.

Er is ook een terugkerend aspect aan dit verhaal. De lever 'bemiddelt' tussen de activiteit van de alvleesklier en de schild- en andere klieren. De schildklier en andere hormonen kunnen de lever aan het werk zetten om glucose vrij te laten. Als deze dat minder goed doen, of de lever werkt minder goed door b.v. stress, raakt ook dit systeem uit balans. Ook hier is het resultaat een verhoogde productie van insuline.

Uiteindelijk, als de werking van de hormonen het sterkste is, kan dit leiden tot diabetes. Als de werking van de alvleesklier het sterkst is, wat meer voorkomt, dan wordt je moe, je lichaamstemperatuur zakt, net als de bloedsuikerspiegel.

Hoe verlies ik gewicht en bestrijd ik ongevoeligheid tegen insuline ?

Gewichtsverlies is de belangrijkste methode om ongevoeligheid tegen insuline te voorkomen. Helaas, je zit in een kip of het ei situatie: hoe minder het overgewicht, hoe minder overgevoelig je zult zijn. Maar die ongevoeligheid voor insuline maakt nu zo juist om af te vallen !

Voor mensen die ongevoeliger zijn voor insuline is de meest effectieve methode om een dieet te nemen met weinig vet, weinig koolhydraten, en vooral geen makkelijke. Dus veel minder suiker, pasta, rijst, aardappelen, wit brood en gebak, toetjes, zuivel en suikerrijk fruit.

Mag je dan nog wel iets eten ? Het wordt lastig en je zult je voedingsgewoonten eens stevig op loepen moeten nemen, met daarbij aandacht voor kip, kalkoen, vis, groenten en sommige granen.

En als je echt ongevoelig bent voor insuline, dan zul je na enige tijd beloond worden met het feit dat al je 'dips' gaan verdwijnen.

Verder: volgens Pof. Jean-Pierre Depress is beweging in de vorm van sport misschien wel de beste manier om weerstand tegen insuline te behandelen. Hij beargumenteert dit op de homepage van de Amerikaanse diabetes assosiation, http://www.diabetes.org/ada/amsat1.asp .


Bert Bakker
http://come.to/schildklier
schildklier@come.to

Explore Thyroid Disease
About.com Special Features

8 Ways to Cut Drug Costs

Learn how to save money on medications with these recommendations. More >

Healthy Bodies, Healthy Minds

Keep yourself, and your family, happy and healthy this fall with these tips. More >

We comply with the HONcode standard for trustworthy health information: verify here.
  1. Home
  2. Health
  3. Thyroid Disease

©2009 About.com, a part of The New York Times Company.

All rights reserved.